Aambeien

Aambeien (haemorrhoïden) zijn uitgezakte zwellichamen die dicht bij de anus liggen, aan het eind van de endeldarm en aan het begin van de sluitspier.

Een zwellichaam is een netwerkvan kleine bloedvaatjes die bedekt zijn door een dun laagje slijmvlies. Zwellen die bloedvaatjes dan noemen we dat een aambei. Eigenlijk zijn aambeien te vergelijken met spataderen, maar dan rond de anus en de sluitspier. Aambeien kunnen wanneer ze groot worden naar buiten gaan puilen.

Oorzaak

Zwelling van bloedvaten rond de anus in combinatie met druk. Die druk ontstaat door veel zitten, niet voldoende bewegen of overgewicht. Maar vooral ook door (te) harde ontlasting waardoor je moet persen om te ontlasten. Persen en kracht zetten geeft zwelling van de bloedvaten .

De belangrijkste klachten die kunnen ontstaan zijn:

-          Lekkage van een beetje slijm of dunne ontlasting door de sluitspier naar buiten, wat jeuk rond de anus veroorzaakt

-          Uitzakken van de aambei, soms zelfs door de sluitspier naar buiten geeft vaak een gevoel of er een prop in de anus zit en bij het afvegen bij/na ontlasting kan rood bloed meekomen op het toiletpapier

-          Knellen de aambeien door de druk in de anus af dan kunnen ze stuk gaan, wat vaak meer bloedverlies tot gevolg heeft

-          Pijn ontstaat als de aambei ingeklemd raakt of afgekneld.

-          Vind door de afklemming geen bloedstroom meer in de aambei plaats dan ontstaat een stolsel (getromboseerde aambei) die veel pijn kan geven.

Heb je eenmaal een aambei dan ‘geneest’ deze niet meer: de bloedvaatjes blijven uitgezakt.

Wat kun je er zelf aan doen?

Klachten zijn te voorkómen of te minderen met leefregels.

-          Hou de stoelgang zacht. Dat bereik je door voldoende plantenvezels te eten en door veel water te drinken.

-          Stel bij aandrang tot ontlasting niet uit en houd de ontlasting niet op, maar ga zo snel mogelijk naar toilet. Neem de tijd voor het ontlasten en probeer zo min mogelijk te persen – dat voorkomt dat een aambei uitzakt.

-          Neem regelmatig een warm bad. Dit zorgt dat de anus zich ontspant en houdt het gebied goed schoon. Een warm zitbad helpt ook bij branderigheid, pijn en jeuk rond de anus.

-          Een goede drogist of apotheek heeft aambeienzalf of pijnstillende zetpillen die de klachten kunnen helpen te minderen.

-          Heb je een zittend leven ga dan meer bewegen, dat kan ook bijdragen aan gewichtsverlies in geval van overgewicht.

-          Vermijd of minder koffie, thee, koolzuurhoudende dranken, suiker, maar ook ‘hete’ kruiden als sambal. Deze kunnen namelijk irritatie van de bloedvaten rond de anus geven met jeuk en eczeem tot gevolg.

Onderzoek

Eerst moet onderzocht worden of de klachten gevolg zijn van aambeien. Andere aandoeningen kunnen namelijk soortgelijke klachten als die van aambeien geven. Denk aan ontstekingsziekten van de darmen of aan kwaadaardige processen.

Bij mensen jonger dan 50 jaar is onderzoek van de anus en het anale kanaal voldoende. Dit onderzoek doet de arts met de vinger en er wordt met een klein buisje in het anale kanaal gekeken.

Mensen ouder dan 50 jaar wordt geadviseerd om röntgenfoto’s van de gehele dikke darm te laten nemen en een kijkonderzoek van de dikke darm te laten doen (coloscopie).

Bij veel pijn kunnen deze onderzoeken onder plaatselijke verdoving of onder algehele narcose worden uitgevoerd.

Behandeling

Als de klachten aanhouden of toenemen en uit het onderzoek is gebleken dat sprake is van aambeien, is verdere behandeling nodig.

Meestal kan de behandeling poliklinisch plaatsvinden.

De bekendste methode is het afbinden van het overtollige slijmvlies van de aambeien met elastiekjes (rubberbandligatie). Hierdoor sterft het slijmvlies af en het wondje geneest met een klein littekentje. Het elastiekje komt later vanzelf met de ontlasting mee.

Andere methoden zijn gericht op het verkleven van het slijmvlies aan de onderlaag. Dit kan bereikt worden door het inspuiten van een irriterende vloeistof onder het slijmvlies waardoor een ontstekingsreactie met verkleving ontstaat. Of door met infrarood licht een brandwondje op het slijmvlies te maken wat ook verkleving geeft.

Vaak is één behandeling voldoende, soms zijn twee of drie behandelingen nodig.

Zijn de aambeien afgekneld of uitgezakt dan moet chirurgisch ingegrepen worden. Dit is pijnlijk en gebeurt daarom onder algehele narcose.

In het algemeen treden na behandeling weinig complicaties op, maar soms kan een nabloeding voor komen. Bij napijn wordt meestal enkele dagen pijnstilling gegeven.

Is het nodig geweest om de sluitspier in te knippen om de spanning en druk te verminderen dan kan het zijn dat winden of diarree wat moeilijker in te houden zijn.

Door middel van laxeermiddelen wordt zeker de eerste tijd ná behandeling de ontlasting extra zacht gehouden zodat de toiletgang weer goed op gang komt. Daarna is het zaak om je aan de gegeven leefregels te houden (zoveel mogelijk).

Tot maximaal een dag of 14 ná operatie kan het zijn dat wordt geadviseerd om dagelijks zitbaden te nemen voor de hygiëne en ontspanning van het operatiegebied.

Zie de video over deze aandoening op ziektenet.nl

Gerelateerde berichten:

1. Hemorroïden