Ablatio retinae

Ofwel netvliesloslating. Dit komt jaarlijks bij ongeveer 1 op de 10.000 mensen voor. Het kan op elke leeftijd optreden, maar bij hogere leeftijd wordt ook het risico hoger. Mensen die bijziend zijn of mensen waarbij netvliesloslating in de familie voorkomt lopen een hoger risico het (ook) te krijgen. Een onbehandelde netvliesloslating kan leiden tot slechtziendheid en uiteindelijk blindheid.

 

Oorzaak:

Het netvlies bevindt zich aan de achter-binnenzijde van de oogbol. Het is het vlies waar uiteindelijk het licht op terecht komt. Het netvlies bestaat uit staafjes en kegeltjes: cellen die de lichtprikkel omzetten in een elektrische prikkel die via de oogzenuw aan de hersenen wordt doorgegeven waar het beeld wordt gevormd.

De oogbol blijft onder andere zo bol door de aanwezigheid van glasvocht in het oog – dit is meteen ook een soort bescherming voor het netvlies. Het glasvocht zit aan het netvlies gehecht. In de loop van het leven gaat het glasvocht krimpen, waardoor er trek aan de aanhechtingen met het netvlies ontstaat waardoor scheurtjes en gaatjes in het netvlies kunnen ontstaan. Is er eenmaal een gaatje in het netvlies dan kan oogvocht tussen het netvlies en de diepere lagen van het oog lopen waardoor het netvlies als het ware loskomt van die onderliggende lagen – dit is de netvliesloslating.

 

Klachten:

In de loop van het leven m.n. vanaf middelbare leeftijd kunnen mensen soms plotseling donkere zwevende vlekjes zien (mouches volantes) en/of lichtflitsen. Dit duidt vaak op veranderingen in het glasvocht. Nemen deze klachten toe dan verdient het aanbeveling de oogarts te laten kijken wat er aan de hand is. Soms treden geen vlekjes op maar bemerkt men een uitval van het gezichtsveld. De gezichtsscherpte blijft op peil zolang het centrale deel (de gele vlek = macula) van het netvlies niet heeft losgelaten.  Heeft deze wel losgelaten dan treedt wazig-zien op. Bij een bloeding in het glasvocht treedt acuut verlies van het gezichtsvermogen op.

De oogarts zal met druppeltjes de pupil verwijden om zo met een oogspiegel in het oog te kunnen kijken, soms wordt een echo-onderzoek uitgevoerd om vast te stellen of het netvlies nog op zijn plaats zit. Dit oogonderzoek is niet gevaarlijk en doet geen pijn.

 

Behandeling:

Als alleen een gaatje in het netvlies zit dan kan dit dicht gelaserd worden. Daarmee hoopt de behandelaar te bereiken dat het netvlies niet van de onderlagen los raakt. Met de laser worden rondom het gaatje littekentjes gemaakt. Die genezen met bindweefselvorming waardoor het netvlies weer stevig aan de onderlagen komt vast te zitten. Deze behandeling kan poliklinisch plaatsvinden en is nauwelijks pijnlijk.

Zit er vocht tussen het netvlies en de onderlaag dan heeft laseren geen zin. Vaak wordt dan een bandje (cerclage) rond het oog aangebracht waardoor het vocht wordt weggedrukt, lukt dit niet dan kan door middel van een punctie het vocht verwijderd worden. Daarop wordt het netvlies alsnog behandeld meestal met laser of koudeapplicatie (cryocoagulatie) zodat het zich kan hechten aan de onderlaag. En het gaatje wordt met siliconenmateriaal dichtgedrukt. Soms wordt gas in het glasvocht ingeblazen om het oog goed bol te houden waardoor het netvlies makkelijker hecht. Dit gas lost vanzelf op. Tot die tijd mag het oog geen grote drukschommelingen ondergaan: dus niet duiken of vliegen zolang er nog gas in het oog zit.

Soms is het nodig het glasvocht weg te halen, vooral wanneer het vast blijft zitten aan het netvlies en dat verder los kan trekken. Daarvoor is operatie nodig (vitrectomie = verwijderen van het glasvocht). Is het glasvocht weggehaald dan kan het nodig zijn het netvlies op de onderlaag te drukken middels gas of siliconenmateriaal. Meestal moet je na zo’n operatie een paar dagen met je hoofd in een bepaalde stand liggen (omlaag).

 

Tot in 90% van de gevallen lukt het om het netvlies weer aanliggend te krijgen, hoewel daar soms meerdere operaties voor nodig zijn (als je pech hebt). Hoe je gezichtsvermogen uiteindelijk uitpakt is afhankelijk van het soort netvliesbeschadiging en de plaats in het netvlies die beschadigd is/was. Na de operatie moet je meestal een tijdje oogdruppels gebruiken en soms moet enige tijd ná de operatie bij wijziging van het zicht de bril of de contactlens aangepast worden

Zie de video over deze aandoening op ziektenet.nl

Gerelateerde berichten:

1. Netvliesloslating