Acute lymfatische leukemie (ALL)

Dit is één van de vormen van acute leukemie.
Acute leukemie ofwel bloedkanker, is een levensbedreigend ziektebeeld waarbij in dagen tot weken een snelle toename en woekering ontstaat van onvolwassen lymfoblasten (één van de typen witte bloedcellen) tot kwaadaardige leukemiecellen. Deze cellen nemen ruimte in het beenmerg in waarbij de normale bloedaanmaak wordt afgeremd. Mede daardoor ontstaan ook tekorten in de aanmaak van normale bloedcellen in het beenmerg waardoor een aantal klachten ontstaan.
Er worden 2 soorten ALL onderscheiden: voorloper B-cel leukemie en voorloper T-cel leukemie. Deze laatste vorm met name geeft vaak forse lymfekliervergroting verspreid in het lichaam, maar vaak in hoofd-hals-thoraxgebied.
ALL zaait relatief snel uit naar ruggenmerg en hersenvliezen.
Per jaar worden 4 op 100.000 inwoners in Nederland erdoor getroffen, in 80% van de gevallen zijn dat kinderen.
Er blijkt een verschil te bestaan in beloop bij kinderen en bij volwassenen vanaf het 40e jaar – dat verschil is onverklaard. Maar bij kinderen lijkt de aandoening wat minder agressief te verlopen. Verreweg de meeste kinderen met ALL genezen na behandeling volledig. Voor volwassenen is die prognose slechter.

Ontstaan:
Men neemt aan dat de kwaadaardige cellen al op stamcelniveau ontstaan. Stamcellen zijn eigenlijk de ‘oercellen’, cellen van waaruit vele soorten cellen kunnen ontstaan. In het delingsproces van de stamcellen gaat wat mis: de deling zet versneld door en de cellen groeien niet uit tot normale – volwassen – cellen, maar ontwikkelen zich kwaadaardig.
Wat er mis gaat in het delingsproces en waarom is echter niet duidelijk.

Klachten:
Op de voorgrond staan de verschijnselen door tekorten in de normale bloedcellen.
- Zwakte, bleekheid, extreme vermoeidheid (door anemie = bloedarmoede)
- Recidiverende (kleine) infecties en koorts (door tekort aan witte bloedcellen)
- Makkelijk blauwe plekken of bloedinkjes vaak van neus, huid of tandvlees (door tekort aan bloedplaatjes)

Diagnose:
Te stellen op de afwijkingen in het bloed en in het beenmerg. Speciale kleuringen van het bloed- en beenmergweefsel zijn nodig om de juiste typering van de leukemie te achterhalen. Bij ALL wordt ook chromosomenonderzoek gedaan, omdat nog wel eens chromosoomafwijkingen voor komen. Typering van de soort leukemie zegt ook iets over de prognose (toekomstbeeld).

Behandeling:
Altijd met chemotherapie. Deze pakt de lymfoblasten aan, maar ook de nog aanwezige gezonde beenmerg/bloedcellen. Altijd is daarvoor ziekenhuisopname nodig want het beenmerg komt door de behandelingen tijdelijk steeds even helemaal stil te liggen.
Omdat chemotherapie schadelijk kan zijn voor gezonde personen zijn er regels voor het omgaan met besmet materiaal ter bescherming van de gezonde omgeving van de patiënt.
Chemotherapie gaat altijd gepaard met bijwerkingen, m.n. misselijkheid en aantasting van de slijmvliezen. Het kan nodig zijn indien niet voldoende voeding kan worden genuttigd dat tijdelijk via infuus wordt gevoed (totale parenterale nutritie).
Ondanks de moeheid die ook als gevolg van chemotherapie nog kan toenemen is het belangrijk om ‘in beweging’ te blijven, zo mogelijk wat te sporten.
Onderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat met name kinderen het meest gebaat zijn met een heel zwaar chemotherapieprogramma.
Naast chemotherapie worden ter bescherming tegen infecties ook antibiotica gegeven die de weerstand vooral in mond en darmen moeten helpen verhogen. Bij bloedarmoede en stollingsproblemen worden bloedtransfusies gegeven.
De behandeling is langdurig bij ALL.
Kinderen blijken intensiever en met hogere doses chemotherapie behandeld te kunnen worden dan volwassenen.

Nabehandeling:
Regulier op dit moment in Nederland is dat zowel kinderen als volwassenen na de behandelingen met chemotherapie nog 2 jaar nabehandeld worden.
Ter revalidatie en terugkeer in de gezonde maatschappij kan bv. een programma Herstel & Balans gevolgd worden – dit programma is gericht op verminderen van klachten als vermoeidheid, pijn, angst en neerslachtigheid en kan bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van leven. Het is een groepsprogramma waarbij ook bewegen centraal staat en het programma wordt vrijwel geheel vergoed via de aanvullende verzekering van de zorgverzekeraars.

Zie de video over deze aandoening op ziektenet.nl

Gerelateerde berichten:

1. Non-Hodgkinlymfoom