CVS toch niet door XMRV-virus?
CVS ofwel het chronisch vermoeidheids syndroom wordt gekenmerkt door voortdurende moeheid. Eigenlijk weten we nog niet zoveel over deze aandoening, en de diagnose wordt gesteld door uitsluiting van andere bekende ziektebeelden die gepaard gaan met chronische vermoeidheid.
Oktober 2009 leek er een (kleine) doorbraak te zijn in het vinden van een mogelijke oorzaak voor CMV met het aantonen van het zgn. XMRV-virus bij een aantal mensen met CVS.
Het XMRV-virus is een retrovirus.
Retrovirussen slaan hun erfelijke materiaal op in de vorm van RNA (ribonucleïnezuur). Wanneer een retrovirus een cel infecteert dan wordt het erfelijke materiaal (RNA bij deze virussen dus) in die geïnfecteerde cel omgezet in DNA (di-ribonucleïnezuur, de ‘normale’ opslagmogelijkheid van erfelijk materiaal).
Retro staat voor ‘omgekeerd’ en de naam retrovirus is speciaal gekozen omdat normaal gesproken DNA juist in RNA wordt omgezet en door toedoen van retrovirussen het proces dus juist andersom is.
De geïnfecteerde cel kan zelf het RNA niet omzetten in DNA, daarom bevatten retrovirussen behalve RNA-materiaal waarmee ze gastheercellen kunnen infecteren ook een gen voor een enzym (reverse-transcriptase, ofwel ‘achteruit overschrijven’) wat het virus RNA inderdaad kan omzetten in DNA in de gastheercel. Via een ander enzym (integrase) wordt het nieuwe DNA dan ingebouwd in het genenmateriaal van de gastheercel – zo wordt de cel geïnfecteerd met de genetische eiwitbouwstenen van het virus. Via de normale omzetting van DNA in RNA wordt zo door de gastheercel nieuw viraal RNA gemaakt wat zich losmaakt uit de gastheercel en weer andere gastheercellen kan infecteren en zo breidt de virusinfectie zich uit.
Een bekend retrovirus is bijvoorbeeld het HIV-virus (human immunodeficiency virus), het virus dat AIDS veroorzaakt.
Retrovirussen blijken vaak oncogene virussen te zijn, wat wil zeggen dat ze de kans op kanker vergroten.
Het menselijke XMRV-virus blijkt qua genetische samenstelling sterk te lijken op het virus wat bij muizen leukemie (kanker van witte bloedcellen) veroorzaakt.
Het XMRV-virus werd ruim 3 jaar geleden bij enkele mannen met prostaatkanker aangetroffen. Amerikaanse onderzoekers ontdekten verder dat mannen met prostaatkanker een verandering hebben in het enzym Rnase L, een enzym wat het virus bestrijdt.
Eenzelfde enzymverandering blijkt voor te komen bij mensen met CVS. En zo werd de gedachte geboren dat het XMRV-virus mogelijk ook bij CVS-patiënten vindbaar zou zijn en dus een rol zou spelen bij het ontstaan van CVS.
De Amerikaanse onderzoekers hebben voor hun onderzoek 101 mensen met CVS onderzocht ten opzichte van een referentiegroep van 200 gezonde mensen. In hun onderzoek bleek bij 2/3 van de patiënten met CVS het XMRV-virus voor te komen(ruim 65%) – terwijl in de gezonde onderzoeksgroep slechts 4% van de mensen het XMRV-virus bij zich droeg.
Alleen het aantonen van het virus zegt eigenlijk maar heel weinig, want wat veel belangrijker is is hoe actief het virus is. De mate van activiteit zegt iets over de mate van infecterend vermogen van het virus.
En opvallend bleek in het Amerikaanse onderzoek dat het XMRV-virus bij gezonde mensen geen eiwitten produceert en dus eigenlijk niet infectieus werkt. Het afweersysteem bij gezonde mensen wordt dan ook door het XMRV-virus niet geactiveerd.
Echter bij mensen met CVS blijkt dat het aanwezige XMRV-virus actief eiwitten aanmaakt, zich deelt en zich verspreidt, wat leidt tot de vorming van specifieke antistoffen tegen het virus bij CVS-patiënten. Het XMRV-virus infecteert dan de voortplantingscellen en bouwtzich via het bovenbeschreven infectieproces (RNA-materiaal wat in infectieus DNA wordt omgezet) in het erfelijk materiaal van de CVS-patiënt in in het genetisch materiaal.
Volgens dit Amerikaanse onderzoek is het XMRV-virus dus in het lichaam van CVS-patiënten aanwezig en ook actief. Dat zegt overigens niet dat het XMRV-virus ook de oorzaak is van CVS hoewel die suggestie ook niet uit te sluiten is.
Om te proberen hier meer duidelijkheid over te krijgen hebben onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum St. Radboud te Nijmegen ook een onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van het SMRV-virus bij CVS-patiënten.
Er zijn 32 patiënten onderzocht en uit dit onderzoek blijkt opvallend genoeg bij geen der patiënten het XMRV-virus aantoonbaar!
Interessant is om uit te zoeken wat de verschillen tussen de beide onderzoeksgroepen zijn …
Maar vooralsnog lijkt in elk geval geen aantoonbaar verband te bestaan tussen XMRV-virus (ook indien aanwezig) als oorzaak voor CVS.
Wat zeggen dan de uitkomsten van het Amerikaanse onderzoek? Ook dat is niet duidelijk, maar het zou kunnen zijn dat bij mensen met een verlaagde weerstand, zoals patiënten met CVS, het XMRV-virus zijn kans schoon ziet zich in het lichaam van de patiënt te nestelen.
Tussen de tot nu toe gevonden XMRV-virussen bestaan nog weinig onderlinge verschillen – dat betekent dat het virus nog niet zo oud is, dus recent is ontstaan – het heeft als het ware nog geen tijd gehad zich in allerlei varianten te ontwikkelen.
Vanwege de rol die retrovirussen kunnen spelen bij de ontwikkeling van kanker, is ook gekeken naar de rol van XMRV-virussen. Het virus blijkt bij ¼ van de mannen met prostaatkanker voor te komen. En onderzoek lijkt aan te geven dat mensen met CVS een verhoogd risico hebben op bepaalde vormen van kanker, wat volgens het Amerikaanse onderzoek niet helemaal uitsluit dat het XMRV-virus een rol speelt bij kanker.
Niet onbelangrijk om verder onderzoek te doen, daar in elk geval in de onderzoeksgroep van de Amerikanen het XMRV-virus bij 4% van de gezonden mensen blijkt voor te komen. Een nog niet uit-ontwikkeld virus waarvan we de kenmerken en effecten nog niet hebben achterhaald.
Bron: landelijke dagbladen/internet/Science
Gerelateerde berichten:
Het onderzoek van onze “vermoeidheidsexperts”
is opnieuw een onderzoek dat op stel en sprong is opgezet
en afwijkt van het oorspronkelijke Science-onderzoek.
Men gebruikt om onverklaarbare redenen
niet de oorspronkelijke laboratorium-methode,
onderzoekt geen ME/CVS-patiënten,
maar “chronisch vermoeide mensen”,
etc.
Dit onderzoek van onze “vermoeidheidsexperts”
is dus géén replicatiestudie en
de conclusies missen derhalve elke grond.
Het is spijtig te constateren dat
de schrijvende media de persberichten
van de “vermoeidheidsexperts” telkens kritiekloos overnemen.
ME/CVS-patiënten zijn, jammer genoeg, inmiddels niet anders gewend.
De onderzoekers, die al jarenlang “psychosociale mantra” uitdragen met alle gevolgen van dien, gaven van te voren al aan (Trouw, NRC) dat ze het virus niet zouden vinden!
Dus deze uitkomst was te verwachten.
Voor een objectieve berichtgeving geldt:
Men laat de kalkoen ook niet meepraten over het kerstdiner.
Of de uitkomst tevoren te verwachten was is mij niet duidelijk, blijkbaar hebben de onderzoekers daar vooraf een uitspraak over gedaan.
In ons artikel is nuance aangebracht. Zo is uitdrukkelijk aangegeven dat het interessant zou zijn de onderzoeksgroepen in het Amerikaanse onderzoek te vergelijken met die in het Nederlandse onderzoek.
Ook is aangegeven dat het virus nog ‘jong’ en onontwikkeld is, waardoor nog niet veel te zeggen is over de precieze werking en effecten van het virus.
De bedoeling van het artikel is zeker niet geweest om de Nederlandse onderzoeksuitslag kritiekloos over te nemen tov. de Amerikaanse bevindingen – of andersom.
Er is juist getracht aan te geven dat de uitkomsten van beide onderzoeken te verschillend zijn om conclusies aan te verbinden en dat zeker verder onderzoek nodig is.