Depressie bij jongeren te voorkómen met preventieve psychotherapie
Jongeren met een verhoogd risico op depressie kunnen baat hebben bij preventieve cognitieve gedragsinterventies. Dit blijkt uit onderzoek (gerandomiseerd, dwz de proefpersonen zijn volstrekt willekeurig verdeeld over de onderzoeksgroepen) waarvan de resultaten recent zijn gepubliceerd in het JAMA (Journal of the American Association).
Cognitieve therapie is een behandelvorm die gebaseerd is op het idee dat psychische klachten of problemen voortkomen uit de wijze waarop mensen informatie selecteren en verwerken. Hoewel de therapie ‘cognitief’ heet, betekent dit niet dat ze koel en niet-emotioneel is. Het gaat bij cognitieve therapie dan om wat wel de hot-cognitions worden genoemd: opvattingen die nauw verbonden zijn met sterke emoties en disfunctionele gedragingen.
In cognitieve gedragstherapie worden technieken aangeleerd om de beleving van dergelijke emoties of disfunctionele gedragingen te veranderen/verbeteren waardoor een positiever zelfbeeld ontstaat.
Uit onderzoek is ook bekend dat jongeren een twee- tot driemaal verhoogd risico op een depressieve stoornis lopen als zij een depressieve ouder hebben. Voor dit onderzoek naar het nut van preventief ingrijpen zijn 316 kinderen van 13 tot en met 17 jaar (adolescenten ofwel jong-volwassenen) met een ouder/verzorger die een depressie doormaakte of had doorgemaakt geselecteerd. Zelf moesten de jongeren een geschiedenis van depressie hebben en/of depressieve symptomen vertonen. Ze mochten bij aanvang geen depressieve stoornis hebben of medicatie hiervoor gebruiken.
De jongeren zijn verdeeld in 2 groepen. De ene helft heeft de gebruikelijke geestelijke gezondheidszorg gehad. De andere helft heeft daarnaast deelgenomen aan een programma dat bestond uit acht wekelijkse groepssessies gevolgd door zes maandelijkse bijeenkomsten. In die anderhalf uur durende sessies werden cognitieve technieken aangeleerd om onrealistische en overdreven negatieve gedachten te herkennen en bestrijden. Verder werd het probleemoplossend vermogen vergroot. De zorgverleners hielden ook bijeenkomsten voor ouders, om hen te informeren over wat hun kinderen leerden.
Bij de jongeren die het cognitieve gedragsprogramma hadden gevolgd, kwamen in de negen maanden vanaf het begin van het onderzoek minder depressieve episodes voor dan bij de rest (21 versus 33%). Ook rapporteerden zij zelf minder depressieve symptomen. Bij splitsing in groepen bleek dit niet op te gaan voor kinderen wier ouders bij het begin van het programma depressief waren.
De auteurs hebben berekend dat ongeveer negen jongeren het programma moeten volgen om bij één van hen een depressie te voorkomen. Ter vergelijking: tien jongeren moeten antidepressiva krijgen om er één te genezen. SB
Naar: Artsennet, JAMA 2009; 301: juni 2009
Gerelateerde berichten:
