Genetisch nieuws over cholesterol
6 augustus, 2010 door Mathilde
Opgeslagen onder Nieuwsberichten
Nederlandse onderzoekers van onder andere het Erasmus Medisch Centrum, het VU MC (Medisch Centrum van de Vrije Universiteit) en van het AMC hebben zeker 95 nieuwe genen ontdekt die een rol spelen bij het vetgehalte van het bloed.
Het onderzoek is internationaal uitgevoerd bij meer dan 100.000 mensen, waarvan er 15.000 uit Nederland afkomstig waren.
Hoe meer verkeerde variaties van genen iemand heeft hoe hoger het risico op verhoogd cholesterol, tot gevaarlijke waarden aan toe.
Tot nu toe was het ook al mogelijk om mensen met een erfelijk verhoogd cholesterol (familiaire hypercholesterolemie) op te sporen en vroegtijdig te behandelen. Dit naar aanleiding van iemand in de familie met een gevaarlijk verhoogd cholesterol.
Door de vondst van deze nieuwe genen zijn veel meer genencombinaties te onderzoeken, waardoor bij een grotere groep mensen een verhoogd risico kan worden gevonden en tijdig behandeling kan worden ingezet.
Preventie van de risico’s van verhoogd cholesterol vindt plaats door middel van een dieet wat zich richt op voedingsmiddelen die zoveel mogelijk ‘gezond’ cholesterol bevatten, dus minder verzadigde vetten en meer groenten en fruit, alsmede medicamenteuze behandeling met cholesterolverlagers (de zgn. statines).
Naar schatting heeft zo’n 5-10 % van de Nederlanders dergelijke risicoverhogende genencombinaties met betrekking tot cholesterol.
Verhoogd cholesterol wordt onder andere geassocieerd met een verhoogd risico op hart- en vaataandoeningen als hartinfarct of aderverkalking.
Zelf je cholesterol beïnvloeden
Je voeding levert per dag 0,2 tot 0.5 gram extra cholesterol per dag en dat is gemiddeld ongeveer een kwart van je totale hoeveelheid cholesterol in je lichaam.
Je merkt niet direct dat je een verhoogd cholesterolgehalte hebt, omdat het geen klachten geeft. Maar het belangrijkste risico van verhoogd cholesterol is dat het zich plakt aan de binnenzijden van de vaatwanden, waardoor ‘plaques’ ontstaan. We noemen dat aderverkalking of ahterosclerose. Hierdoor ontstaan vernauwingen in de bloedvaten waardoor het bloed minder goed kan doorstromen of de bloedstroom zelfs geheel kan worden tegengehouden. En dan merk je er wel wat van in de vorm van hart- en vaatziekten.
Er zijn 2 soorten cholesterol: LDL, low density cholesterol ofwel verzadigd vet en HDL, high density cholesterol ofwel niet-verzadigd (onverzadigd) vet. De verhouding tussen LDL en HDL is belangrijk en wordt bij onderzoek naar cholesterol dan ook altijd onderzocht.
Verzadigde vetten (LDL) hebben de grootste plak-neiging aan de vaatwanden.
Onverzadigde vetten (HDL) nemen verzadigde vetten op: gebruik je meer onverzadigd vet dan verlaag je daarmee de hoeveelheid verzadigd vet in je lichaam.
Voedingsmiddelen die veel LDL-vetten bevatten zijn oa:
- eigeel,
- vlees en dan vooral vet vlees,
- gefrituurde voedingsmiddelen en snacks,
- volle zuivelproducten als volle melk, volle kwark, 48+ kaas ed.
Voedingsmiddelen die er juist voor zorgen dat er minder cholesterol wordt opgenomen uit je voedsel of die veel HDL bevatten wat het ‘slechte’ cholesterol kan wegvangen zijn oa:
- vette vis, zoals makreel, tonijn, zalm en haring
- sojaproducten en tofu
- havermout en zemelen
- noten, en dan vooral hazelnoten, walnoten en amandelen
Meer groente en fruit en stoppen met roken is ook van invloed op het risico van hart- en vaataandoeningen. Het voorkómen van overgewicht en regelmatig bewegen eveneens.
Verder zijn er nog voedingsmiddelen met plantensterolen, verkrijgbaar in (vloeibare) boter en in zuiveldrankjes – ook deze kunnen het cholesterol gunstig beïnvloeden.
Dieet en natuurlijke producten zijn te verkiezen boven het gebruik van medicijnen.
Gezonde voeding betekent:
- variatie aanbrengen in je maaltijden
- niet te grote porties opscheppen en dus niet teveel eten
- eet veel groenten, fruit, volkorenproducten ed.
- beperk de hoeveelheid verzadigde vetten
- eet 3 maaltijden per dag en begin met een goed ontbijt
- drink minstens 1 ½ liter water per dag
- ga veilig en hygiënisch met voedingsmiddelen om
Overigens geven onderzoekers aan dat het verstandig is om al op jonge leeftijd op het cholesterol te letten. Je kunt dus niet jong genoeg beginnen (of doorgaan) met een gezond samengesteld voedingspatroon.
We onderzoeken het cholesterol en de verhoudingen daarin vooral vanaf de leeftijd van 40 jaar omdat vanaf die leeftijd het risico op hart- en vaatziekten toeneemt.
Preventie is echter ook op gebied van cholesterol letterlijk en figuurlijk van levensbelang!
Bron (deels): Nu.nl, landelijke dagbladen
Gerelateerde berichten:
