Hoop op minder bijwerkingen van chemotherapie
Het medisch-wetenschappelijk tijdschrift The New England Journal of Medicine heeft recent een eerste verslag op internet gepubliceerd van een zgn. fase-I-experiment met een nieuw kankermedicijn wat is getest op mensen.
Dat gebeurt niet zo vaak in dit tijdschrift, maar de resultaten lijken uitzonderlijk goed.
Eind mei zijn 2 vervolgonderzoeken op een congres in de Verenigde Staten gepresenteerd, en die hadden eenzelfde positieve uitkomst.
Het gaat om een nieuw type medicijn olaparib, dat kankergroei – in elk geval tijdelijk – stopt. Bovendien blijkt olaparib niet de vervelende bijwerkingen te hebben die andere chemotherapieën meestal wel hebben.
Het werkingsmechanisme van olaparib is gebaseerd op het principe dat cellen kunnen doodgaan als breuken in het DNA (erfelijke materiaal) optreden, breuken die niet worden gerepareerd. Ook voor kankercellen geldt dat ze doodgaan als het erfelijk materiaal ‘gebroken’ (gemuteerd) is. En dat is precies waar olaparib op ingrijpt: het zorgt ervoor dat kankercellen hun DNA-breuken niet meer kunnen herstellen – dat geeft een ophoping van DNA-resten waardoor de cel overlijdt.
Olaparib blijkt overigens niet in alle soorten kankercellen te werken – het werkt alleen in cellen die breuken in bepaalde genen hebben (de zgn. BRCA1 en BRCA2-genen). Deze cellen komen bv in minimaal 5% van familiaire borstkanker of eierstokkanker voor.
BRCA 1n en 2 zijn genen die zelf betrokken zijn bij het herstel van gebroken DNA-moleculen. Gaan BRCA-genen zelf stuk dan beschikken kankercellen nog over een tweede herstelsysteem wat ervoor zorgt dat kankercellen blijven overleven.
Op dat systeem kan olaparib ingrijpen: dat systeem wordt zijn werking onmogelijk gemaakt.
Gevolg: de kankercel sterft, terwijl gewone lichaamscellen niet worden aangetast (die beschikken niet over BRCA-genen en ook niet over een tweede herstelsysteem), waardoor de bijwerkingen beperkt blijven.
Het experiment is voor de helft (30 patiënten) uitgevoerd in het Nederlandse Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis te Amsterdam en voor de andere helft in een Brits kankerziekenhuis en zal nader worden uitgewerkt.
Zo kan de kankergroei bij bepaalde vormen van kanker wellicht binnenkort met relatief weinig bijwerkingen in elk geval tijdelijk worden gestopt.
Bron: The New England Journal of Medicine, juni 2009
Gerelateerde berichten:
