Non-Hodgkinlymfoom

Een non-Hodgkinlymfoom is een vorm van kanker van het lymfestelsel.

Er treedt een ontregeling op in de groei van lymfekliercellen, met name van de B-lymfocyten (meestal) en de T-lymfocyten. Deze lymfocyten vormen een onderdeel van het totale lymfesysteem, wat uit een samenhangend geheel bestaat van lymfeklieren en lymfevaten. Het lymfesysteem op haar beurt is weer een onderdeel van het immuun- of afweersysteem.

Non-Hodgkinlymfoom kan behalve in lymfeklieren ook uitgaan van het lymfeweefsel van bijvoorbeeld de maag, longen of schildklier, en kan ook voor komen in beenmerg, lever of milt.

Er zijn in totaal op dit moment ongeveer 30 verschillende vormen van non-Hodgkinlymfomen bekend. De vorm wordt bepaald door het moment waarop de lymfocyt in het lichaam precies ontspoord raakt en gaat woekeren.

Naast non-Hodgkin kennen we ook de ziekte van Hodgkin, ook een vorm van lymfeklierkanker die anders verloopt (zie ‘ziekte van Hodgkin’ bij ziektebeeld.com).

Non-Hodgkinlymfomen komen iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Meestal zijn de mensen die het krijgen ouder dan 45 jaar.

Hoe het precies ontstaat is nog onduidelijk. Wel is ontdekt dat vaak afwijkingen in de chromosomen (erfelijk materiaal) in de lymfekliercellen bestaan, afwijkingen op grond van beschadigingen waardoor de cellen kwaadaardig worden. Waarom of hoe die beschadigingen ontstaan weten we niet, het komt ook niet bij alle patiënten met non-Hodgkin voor.

Klachten en onderzoek

De meest voorkomende klachten kunnen zijn:

-          Pijnloze zwelling van lymfeklieren

-          Perioden van koorts die zich afwisselen met tijden van normale lichaamtemperatuur

-          Overmatig transpireren, vaak nachtelijk transpireren

-          Gewichtsafname zonder aanleiding

-          Jeuk

-          Moeheid zonder duidelijke oorzaak

Wanneer je met (enkele van) deze klachten bij je arts komt zal die alles goed uitvragen en een algeheel lichamelijk onderzoek doen. Dit wordt aangevuld met:

-          bloedonderzoek (onder andere ook op moeheidsziekten en virusaandoeningen),

-          urine-onderzoek,

-          een thoraxfoto (een röntgenfoto van de borstholte),

-          CT-scans van de borst- en buikholte,

-          CT-scan of een echo van de hals

-          PET/CT-scan om de stofwisseling van de kankerhaard in beeld te brengen

-          Een botboring voor beenmergonderzoek

-          Een biopt (stukje uit aangetaste lymfeklier of orgaan) of de volledige verwijdering van een aangetaste lymfeklier om het type non-Hodgkinlymfoom vast te stellen

Een uitgebreide batterij aan onderzoek dus, naar type non-Hodgkinlymfoom en mate van uitbreiding. De mate van uitbreiding wordt weergegeven in stadia:

-          Stadium I: beperkt tot één lymfekliergebied

-          Stadium II: aanwezig in meerdere lymfekliergebieden maar of alleen boven het middenrif, of alleen eronder

-          Stadium III: kanker in lymfekliergebieden zowel boven als onder het middenrif

-          Stadium IV: de kanker is niet alleen meer in het lymfestelsel aanwezig, maar ook diffuus in organen van het lichaam, bv. de longen, of het beenmerg.

Behandeling

Welke behandeling wordt toegepast is afhankelijk per patiënt en vooral van het stadium van de ziekte, de mate van uitbreiding in het lichaam en de leeftijd en conditie van de patiënt. Niet alle vormen van non-Hodgkinlymfoom zijn te genezen. Toch kan dan behandeld worden om de kwaliteit van leven zo lang mogelijk te waarborgen.

• Bij snelgroeiende of agressieve vormen van non-Hodgkinlymfomen wordt meestal direct behandeling ingesteld die meestal bestaat uit: chemotherapie vaak in combinatie met immunotherapie, ofwel bestraling (radiotherapie), of een combinatie van deze therapieën.
• Bij vormen van non-Hodgkinlymfomen die langzaam groeien (dit noemen we indolent) wordt vaak gewacht met behandeling omdat je daar vaak niet op verbetert omdat de langzame vormen meestal niet genezen met therapie en omdat de ziekte slechts langzaam voortgaat. Je blijft dan in regelmatige controle. Op enig moment wordt wel vaak behandeling ingesteld met chemotherapie – vaak samen met immunotherapie, bestraling of een combinatie van deze therapieën.
• Andere typen non-Hodgkinlymfomen worden behandel met Rituximab, een antistof die je per infuus toegediend krijgt, soms in combinatie met chemotherapie
• Bij weer andere typen non-Hodgkinlymfomen of bij een recidief (terugkeer van een eerder non-Hogdkinlymfoom) kan een combinatietherapie worden toegepast van eerst hoge dosering chemotherapie, tezamen met bestraling, gevolgd door stamceltransplantatie – dit laatste gebeurt met eigen stamcellen die in eerder stadium daarvoor bij je afgenomen zijn, of met stamcellen van een identieke donor.

Chemotherapie, radiotherapie, immunotherapie kan gepaard gaan met bijwerkingen als misselijkheid, braken, diarree, extreme moeheid, lokale pijn etc.

Gerelateerde berichten:

1. Coloncarcinoom
2. Rectumcarcinoom