Peritonitis

Peritonitis ofwel buikvliesontsteking is – de naam zegt het al – een ontsteking van het buikvlies (peritoneum). Het peritoneum is het membraan (vlies) dat de buikholte bekleed en wat als een ‘zak’ rondom de buikorganen zit.
Een peritonitis ontstaat eigenlijk bijna altijd als complicatie van een andere aandoening, zoals ontstekingen aan buikorganen of kwaadaardige aandoeningen.
Een acute peritonitis is levensbedreigend en kan zó snel verlopen dat niet meer adequaat medisch kan worden ingegrepen. Sowieso moet bij een peritonitis altijd snel hulp op gang komen.
Het komt vaker bij mannen dan bij vrouwen voor.

Symptomen
De meest klachten ontstaan in korte tijd en bestaan uit:
- Heftige buikpijn
- Misselijkheid
- Braken
- Zwelling van de buik
- (hoge) Koorts
Bestaat het iets langer of is de peritonitis echt acuut dan treedt meestal snel dehydratie (uitdroging) in en kan je in shock raken.

Oorzaak
Bijna altijd ligt aan een peritonitis een andere aandoening ten grondslag, heel vaak een infectie aan andere buikorganen.
Veel voorkomende oorzaken zijn een perforatie van maag, darm, galblaas of blinde darm. Hierbij komt er orgaanvloeistof, zoals gal of zure maaginhoud of verteringsenzymen, in aanraking met het buikvlies dat daarop reageert met (chemische) ontsteking. Ook kan een bacteriële ontsteking optreden bijvoorbeeld als darmbacteriën in de vrije buikholte terecht komen.
Bij vrouwen, en met name bij seksueel actieve vrouwen, is soms een ontsteking aan de organen in het kleine bekken (de zgn. pelvic inflammatory disease), de vrouwelijke geslachtsorganen in de vorm van baarmoeder en eileiders, de oorzaak – een ontsteking die zich kan uitbreiden naar het buikvlies. Ook hierbij kunnen bacteriën een rol spelen bijvoorbeeld gonorroe of chlamydia.
Andere oorzaken zijn lekkage van darminhoud na een operatie of als complicatie van peritoneale dialyse.

Preventie
Bekende aandoeningen in de buik behandelen zodra deze zich voor doen.

Behandeling
Snelle ziekenhuisopname is nodig.
Meestal wordt bij verdenking op een perforatie van de blindedarm, de darmen (door een ontstoken divertikel) of de maag (door een maagzweer) direct operatief ingegrepen om de oorzaak van de ontsteking weg te nemen.
Daarnaast wordt een infuus aangelegd om uitdroging te voorkomen. Via het infuus worden ook antibiotica toegediend.
Vaak wordt een maagsonde aangelegd ook om vocht en gas af te voeren.
Bij een ontsteking van bijvoorbeeld de alvleesklier of bij pelvic inflammatory disease is acuut operatief ingrijpen meestal niet nodig, maar worden wel de andere beschreven maatregelen genomen.

Prognose
Bij tijdig ingrijpen in het algemeen gunstig. Is de situatie heel acuut en kan niet tijdig ingegrepen worden dan kun je echter overlijden aan een peritonitis.

Gerelateerde berichten:

1. Buikvliesontsteking