Psoriasis

Niet besmettelijke chronische huidziekte die gepaard gaat met licht verheven rode plekken (plaques) op de huid, bedekt met witte schilfertjes. De aandoening kan op alle leeftijden tot uiting komen.

 

 

De ziekte is chronisch recidiverend: de verschijnselen kunnen (geheel) verdwijnen maar ook weer opvlammen gedurende het leven.

Plaques kunnen zich overal op de huid vormen, maar voorkeurslocaties zijn: ellebogen, knieën, onderrug en hoofdhuid.

De grootte van de plaques kan variëren van heel kleine plekjes tot centimeters grote gebieden.

 

Kenmerken:

• de plaques zijn duidelijk afgegrensd ten opzichte van de normale, niet-aangedane huid
• de zilverwitte schilfers op het oppervlak hangen niet echt met elkaar samen
• onder de schilfers ziet de huid glanzend rood
• schraap je schilfers af dan laat de schilfer bijna als kaarsvet los en ontstaat ter plaatse een bloeddruppeltje (teken van Auspitz)

 

Eigenlijk is er sprake van een versneld afbraakproces van de (normale) huidcellen: bij psoriasis in 3-6 dagen, bij ‘normale’ huid 3-4 weken.

De precieze oorzaak is onduidelijk, maar wel is gevonden dat het afbraakproces gepaard gaat met een reactie van de zgn T-afweercellen in de huid die zich gedragen alsof er sprake is van een ontsteking waardoor veel te veel huidcellen worden geproduceerd, die lokaal versterkt afschilferen.

De aandoening is erfelijk, hoewel nog niet precies duidelijk is op welke wijze het overerft. Een kind met 1 ouder met psoriasis heeft een kans van 25% om het ook te krijgen.

 

Vormen:

-          ‘gewone’ psoriasis (psoriasis vulgaris). Dit is de meest voor komende vorm(80% van de patiënten) met plaquevorming meestal symmetrisch op de (voorkeursplaatsen van de) huid

-          psoriasis guttata, meestal gepaard gaand met heel veel kleine huidplekjes. Het vaakst bij kinderen voor komend, soms in aansluiting op een keelontsteking.

-          psoriasis pustulosa, vorm die voornamelijk op voetzolen en handpalmen voor komt en gepaard gaat met blaasvorming waarin zich pus kan vormen

-          psoriasis van de nagels, meestal begeleidend bij één van de andere vormen van psoriasis. Hierbij ontstaan allerlei veranderingen aan de nagels, zoals verkleuringen (gelig), putjes, verdikkingen of loslaten van de nagel uit het nagelbed, verbrokkelen

-          artritis psoriatica, waarbij de huidaandoening gepaard gaat met ontstekingen van de gewrichten gekenmerkt door pijn, stijfheid en moeizaam bewegen van de gewrichten (vooral handen, voeten, ellebogen, knieën, heupen en rug)

 

Psoriasis kan worden uitgelokt, oa door de volgende factoren:

• keelontsteking
• beschadiging van de huid
• bepaalde medicijnen oa lithium, bètablokkers, antimalariamiddelen
• stress en (extreme) vermoeidheid

De huidafwijkingen kunnen verergeren door roken en alcoholgebruik.

 

Diagnose:

De diagnose wordt vrijwel altijd gesteld op het aanzicht en de lokalisatie van de huidafwijkingen. Het teken van Auspitz (zie kenmerken) is eigenlijk bewijzend. Heel soms wordt een biopt van de huid genomen (stansen van een stukje huid en onder de microscoop onderzoeken).

 

Behandeling:

Je kunt niet genezen van psoriasis. Maar vaak kunnen de verschijnselen wel met behandeling binnen de perken worden gehouden.

Je zult in overleg met de huidarts (dermatoloog) vaak moeten proberen wat bij jou werkt: want niet iedereen reageert (hetzelfde) op een behandeling en soms verandert de wijze van reageren op een behandeling gedurende het leven.

Er zijn 3 behandelvormen:

-          Lokaal, op de plaatsen van de huidafwijkingen

* aanbrengen van medicijnen (zalf of crème, shampoo of lotion)

* lichttherapie (fototherapie) – blootstelling aan Uv-A en/of UV-B lichtstralen, soms in de vorm van PUVA: UV-A licht + tabletten (psoralenen).

-          oraal, dmv slikken van medicijnen – deze hebben bijwerkingen en worden alleen bij (matig) ernstige vormen van psoriasis ingezet.

* klassieke medicijnen als Methotrexaat, Acitretine, Hydroxycarbamide (middelen die de celdeling vertragen) of Ciclosporine (onderdrukt het afweersysteem)

* biologische medicijnen, gemaakt uit eiwitten afkomstig uit leven menselijk of dierlijk materiaal – die eiwitten blokkeren dan bepaalde afweercellen of ontstekingsfactoren. Ze worden gegeven als injectie of als infuus. Middelen als Etanercept, Efalizumab, Infliximab, Adalimumab en Ustekinumab. Er zijn meer middelen in onderzoek.

Gerelateerde berichten:

1. Eczeem