Scarlatina
9 september, 2010 door Mathilde
Opgeslagen onder Aandoeningen - Ziektebeelden
Dit is een besmettelijke infectieziekte die behoort tot de zgn. ‘rode vlekjes ziekten’. Het is één van de infectieziekten met rode vlekjes die wat minder voorkomt dan de andere aandoeningen die tot deze groep behoren.
Roodvonk wordt in de medische wereld ook wel Scarlatina genoemd, ook wel scharlakenkoorts of vlakziekte genoemd naar de vorm van de rode vlekken.
Het komt het meest voor op de leeftijd tussen 3 en 12 jaar, maar kan ook op jongere leeftijd en vooral ook bij volwassenen (nog) voor komen.
Heb je de aandoening eenmaal doorgemaakt dan krijg je hem door de opbouw van antistoffen niet opnieuw.
De incubatietijd, dit is de tijd die de ziekte nodig heeft om zich te ontwikkelen, is – in tegenstelling tot de andere rode vlekjes ziekten – relatief kort, namelijk 2-4 dagen.
De verwekker is de streptokok, een normaal op de huid voorkomende bacterie, de zgn. bètahemolytische streptokok groep A.
Deze wordt overgebracht via aanhoesten of niezen, dus via de minuscule kleine druppeltjes die daarbij in de lucht terecht komen. Maar de streptokok kan ook door huidcontact worden overgebracht, het is dan wel noodzakelijk dat de bacterie vervolgens op de slijmvliezen terecht komt, bv. door het aflikken van je vingers.
Symptomen
De ziekte begint meestal met plotse hoge koorts waarbij al snel keelpijn ontstaat.
Vaak treedt hoofdpijn op en misselijkheid, soms zodanig dat je ook moet braken.
Al na maximaal 1 dag ontstaan donkerrode spikkelvormige vlekjes, speldenknop groot, het eerst op plaatsen waar de huid warm is, zoals in lichaamsplooien en rond de oksels en liezen, daarna breiden de vlekjes zich uit naar de romp, armen en benen.
Roodvonk vertoont ook een typische vlekjesvorming in het gezicht: we noemen dat het roodvonkmasker – rond de mond en onder de neus zijn geen vlekjes zichtbaar waardoor die huidgebieden extra wit lijken.
De vlekjes verdwijnen ook weer snel, gemiddeld binnen 5 dagen en dan zakt ook de koorts.
Op het hoogtepunt van de aandoening voel je je meestal flink ziek, met keelpijn en een vuurrode tong die gezwollen is (de zgn. aardbeientong of ook wel frambozentong genoemd). Hierdoor is de eetlust vaak afgenomen en door de koorts kun je flink transpireren.
Nadat roodvonk over is gaat de huid meestal vervellen, vooral op de handpalmen en voetzolen.
Behandeling
Scarlatina geneest spontaan binnen een week en zonder restverschijnselen.
De diagnose wordt gesteld op de typische huiduitslag en voorkomende symptomen. Soms wordt een keelkweek gedaan of bloedonderzoek om de streptokok aan te tonen.
Nogal eens worden antibiotica gegeven tegen de veroorzakende streptokokken, bijna altijd is dit Penicilline, waar de streptokokken gevoelig voor zijn.
Roodvonk is typisch een aandoening die je door moet maken en waartegen je bescherming verkrijgt door je eigen aanmaak van antistoffen.
Er is geen vaccinatie tegen roodvonk ontwikkeld.
Complicaties
Deze zijn zeldzaam. Maar een enkele keer worden je nieren aangetast en ontstaat een ontsteking van het nierweefsel, een glomerulonefritis.
Ook zeldzaam komt het wel voor dat acuut reuma ontstaat, hersenvliesontsteking of sepsis – dit laatste houdt in dat de bacterie zich in de bloedbaan begeeft en zich door het hele lichaam verspreidt. Onderzoek heeft nooit aangetoond dat het geven van bv. antibiotica deze complicaties voorkomt. Dat is ook onwaarschijnlijk daar de complicaties – als ze optreden – worden veroorzaakt door de afweerstoffen die worden gevormd bij de infectie met de roodvonkbacterie. De streptokok zelf speelt bij het ontstaan van complicaties geen rol.
Wat kun je zelf doen?
Is sprake van roodvonk dan is (bed-) rust aangewezen, je bent even flink ziek.
Zorg voor voldoende frisse lucht. En zorg dat de vochthuishouding goed op pijl blijft door regelmatig te (laten) drinken. Hoge koorts en zweten geven snel meer vochtverlies dan je denkt!
Meld op school of werk dat er sprake is van roodvonk, dan kan het bij anderen (kinderen) makkelijk herkend worden.
Gerelateerde berichten:
