Asbest en de gevolgen ervan

Mathilde — Sun, 17 Jan 2010 18:39:26 +0000

In de dagbladen is deze week te lezen geweest dat asbest nog gevaarlijker blijkt te zijn dan we tot nu toe hebben aangenomen.
Vooral in de jaren 80 van de vorige eeuw is veel onderzoek naar asbest gedaan en in die tijd zijn ook de beleidsregels vastgesteld volgens welke tot op de dag van vandaag gewerkt moet worden in de opruiming van asbest.
Onderzoek nu heeft aangetoond dat er echter twee keer zoveel mensen overlijden aan de gevolgen van asbest dan tot nu toe is aangenomen.
En daarom moeten de saneringsregels voor asbest snel aangepast en verbeterd worden. Dit is verwoord in een conceptadvies van de Gezondheidsraad, een advies wat is opgesteld op verzoek van het Ministerie van VROM.
Tot nu toe is uitgegaan van een cijfer van rond de 700 mensen die jaarlijks aan de gevolgen van asbest overlijden.
Door asbest kun je diverse aandoeningen krijgen:
- Asbestose, oftewel stoflongen waarbij bindweefsel in de luchtwegen ontstaat met verlies aan longfunctie
- Pleuritis, longvliesontsteking als gevolg van asbestvezels die een ontstekingsreactie veroorzaken
- Longkanker
- Mesothelioom ofwel vlieskanker (van longvliezen, buikvlies of hartzakje)
- Verdikking en verbindweefseling van de pleurae (longvliezen)
De meeste sterfgevallen zijn gevolg van het door asbest ontstaan van een mesothelioom, deze vorm van kanker is vrijwel altijd dodelijk.
En daarnaast speelt asbest een rol bij het ontstaan van kanker aan het longweefsel zelf (longcarcinoom), wat vaak lijdt tot overlijden.
Naar nu blijkt zou het mogelijk echter ook een rol spelen bij het ontstaan van eierstok- en strottenhoofdkanker.
Dan bestaan er twee hoofdgroepen asbest: blauw en wit asbest.
Asbest is een natuurlijk product dat bestaat uit silicaten, mineralen die zijn opgebouwd uit zeer fijne, microscopisch kleine vezels. Die vezels zijn zó fijn dat ze vaak met het blote oog niet eens waarneembaar zijn, waarbij je je kunt voorstellen dat je ze bv. dus heel gemakkelijk kunt inademen zonder het te merken.
Er zijn een aantal verschillende asbestmineralen en asbest wordt als delfstof gewonnen, onder andere in Rusland, Zuid-Amerika en Canada.
Wit asbest is spiraalvormig, serpentijnachtig. Blauw asbest is recht of amfiboolachtig.
Daarnaast kennen we nog bruin, geel, grijs en groen asbest – welke rechtere vezels hebben, maar waarvan werd aangenomen dat ze ook minder schadelijk waren dan blauwe asbest. Aan de kleur van de ruwe asbest is dus te zien uit wat voor soort vezels het bestaat – na verwerking zie je dat niet meer en is een laboratoriumanalyse nodig.
Op grond van de oude aanbevelingen is aangenomen dat blauw asbest veel schadelijker is dan wit asbest. Doordat blauw asbest minder buigzaam is en ruwere vezels bevat. Huidig onderzoek toont echter niet aan dat wit asbest inderdaad minder schadelijk zou zijn dan blauw asbest. En tegenwoordig wordt de schadelijkheid van asbest vooral berekend op de verhouding tussen de lengte van de asbestvezel ten opzichte van de diameter (doorsnede) van de vezel – deze verhouding bepaalt het kankerverwekkend vermogen.
En dat heeft consequenties voor de regelgeving rond sanering.
Uitgaande van het feit dat wit asbest minder schadelijk zou zijn is tot nu toe gezegd dat je bij het aantreffen van wit asbest dit mag laten zitten – mits je er ook niet aan komt: niet boren, zagen, afbreken of aanraken dus. Blauw asbest moest tot nu toe wanneer dit wordt aangetroffen direct verwijderd worden.
Omdat de schadelijkheid van blauw en wit asbest elkaar niet zou ontlopen zal vanaf bij sanering ook wit asbest dus direct verwijderd moeten worden.
Het aantal sterfgevallen als gevolg van asbest is de laatste jaren aan het dalen – de grootste piek lijkt achter de rug. Asbestziekten – schade door asbest – ontstaat vaak pas vele jaren na blootstelling, dit kan tientallen jaren zijn – een mesothelioom bijvoorbeeld kan zich nog 30 jaar na blootstelling openbaren. En sinds de instelling van de asbestsanering in 1993 is de blootstelling wel flink afgenomen.
In 2005 lag het sterftecijfer als gevolg van door asbest veroorzaakte kanker nog op zo’n 1100 mensen jaarlijks. Daarvan overleden naar schatting zo’n 700 mensen aan longkanker (ruim 10% van het totale aantal sterfgevallen door longkanker) en zo’n 400 mensen aan een mesothelioom. Een mesothelioom kan ontstaan door asbestvezels die zich in de lichaamsvliezen nestelen – meestal de longvliezen dus – en daar hun kankerbevorderende eigenschappen gaan uitoefenen. De asbestvezels komen vrij wanneer asbestproducten worden verzaagd of verbroken.
Slachtoffers van een asbestziekte kunnen aanspraak maken op een schadevergoeding via het Instituut Asbestslachtoffers – een instituut waarin onder meer werkgever en overheid vertegenwoordigd zijn. Sinds december 2005 zijn de regels tot schadevergoeding vastgelegd in een berekeningsmethode van ‘veroorzakingswaarschijnlijkheid’. Deze methode wordt vooral toegepast wanneer iemand meent longkanker als gevolg van blootstelling aan asbest te hebben opgelopen. Een mesothelioom is eigenlijk ‘bewijzend’ voor blootstelling aan asbest – dus daarover was qua vergoeding meestal geen misverstand – daar is voor een mesothelioom dan ook een vast bedrag voor vastgesteld (€ 17.000).
Bij longkanker ligt dit anders: 80-90% van de longkankers wordt veroorzaakt door roken.
Lijkt echter de oorzaak asbest mee te wegen dan kan een berekeningsmethode worden toegepast waarbij afhankelijk van de intensiteit en de duur van de blootstelling aan asbest een percentage blootstelling kan worden berekend, waar een percentage vergoeding tegenover staat. Zo kan bij iemand die bijvoorbeeld 60% kans heeft dat zijn longkanker door asbest is veroorzaak een schadevergoeding van 60% worden toegekend.
Asbest is tot ver in de jaren 80 van de vorige eeuw gebruikt vooral in de bouw, omdat het slijtvast is, sterk, isolerend en vooral goedkoop. Dat heeft tot gevolg dat asbestvezels overal voorkomen, in mindere mate dan vroeger weliswaar, maar toch. De grootste bronnen van asbestvezels zijn nog steeds autoverkeer en sloopwerkzaamheden.

Bron: diverse dagbladen en internet/Google/Wikipedia

Ziektebeeld » asbestose

Asbest en de gevolgen ervan