Ziektebeeld » dunne darm

Lactose-intolerantie

Mathilde — Mon, 08 Mar 2010 19:25:36 +0000

Lactose is een natuurlijke suiker die voorkomt in melk en in nogal wat andere (melk-) producten. Het wordt daarom ook wel melksuiker genoemd.
Er is sprake van lactose-intolerantie wanneer lactose uit voeding niet wordt afgebroken tot kleinere suikers die door de darmwand kunnen worden opgenomen in het lichaam. Lactose kan in ongesplitste vorm door het lichaam niet als energiebron worden gebruikt, alleen de kleinere suikers kunnen als energiebron dienen.
Wanneer lactose niet wordt opgenomen (dat noemen we lactose-malabsorptie) dan komt het in de dikke darm terecht, waar het gaat gisten door toedoen van de darmbacteriën. Dat kan leiden tot misselijkheid, een opgeblazen gevoel in maag en darmen, winderigheid, diarree en een hoge productie van gassen en zuren. Bij het ontstaan van deze klachten spreken we pas van lactose-intolerantie.
De mate van lactose-intolerantie hangt af of nog lactase gemaakt wordt, hoeveel lactase gemaakt wordt, maar ook van de samenstelling van het voedsel.

Mechanisme
Lactose moet na opname via het voedsel in de dunne darm gesplitst (verdeeld) worden in kleinere suikers. Deze splitsing gebeurt onder invloed van het enzym lactase, wat door de dunne darmwand wordt geproduceerd. Een enzym wat het splitsingsproces van lactose in gang zet en begeleidt (katalyseert). Die kleinere suikers zijn glucose en galactose.

Waar zit lactose in?
Het komt vooral voor in melkproducten en dan vooral in basische/alkalische producten. In zure melkproducten komt het minder voor omdat de bacteriën in zure melkproducten het lactose al deels hebben afgebroken.
Lactose komt onder andere in de volgende voedingsmiddelen voor:
- Volle, halfvolle of magere melk en karnemelk
- Vla, pap, kwark, pudding, yoghurt, mousse, bavarois, kefir
- Chocolademelk, yoghurtdranken, fruitzuiveldranken
- Milkshakes, room en slagroom, ijs wat bereid is met melk of room, zure room, crème fraiche
- Schapen- en geitenkaas, smeltkaas, cottage cheese, hüttenkäse
- Gebonden sauzen en soepen
- Chocola, koekjes, taart en gebak

Voorkomen
Als baby heb je van nature voldoende lactase om lactose te splitsen. Het babylichaam is daarop ingericht omdat de belangrijkste voeding voor een baby melk is. Normaal gesproken neemt de hoeveelheid van het enzym lactase af als je naast melk ook andere voedingsmiddelen gaat eten. Dit geldt voor de hele wereldbevolking. Blanke Europeanen behouden naar verhouding veel lactase en blijven daardoor goed in staat om lactose in de dunne darm te splitsen. Lactose-intolerantie komt daarom bij blanke Noordwest Europeanen relatief weinig voor, in zo’n 2% van dit bevolkingsonderdeel, en het is bij hen bijna altijd erfelijk bepaald.
Bij Zuid-Europeanen (meer huidpigment), maar ook bij Afrikanen en Aziaten komt veel vaker lactose-intolerantie voor.
Ook komt het voor bij mensen die een beschadiging hebben van de (dunne) darmwand, bijvoorbeeld door een operatie of een ziekte. De darmwand produceert dan veel minder lactase, waardoor lactose-intolerantie kan optreden. Ook bij het verouderen wordt steeds minder lactase geproduceerd, waardoor op hogere leeftijd de kans op het ontstaan van lactose-intolerantie toeneemt.

Aantonen
Ontstaan de klachten zoals in het eerste deel van deze beschrijving genoemd dan kan bij verdenking op lactose-intolerantie een waterstofademtest worden gedaan. Hierbij wordt de hoeveelheid waterstof in de uitademingslucht bepaald. Dit gebeurt op verschillende tijdstippen zowel vóór als ná het eten van lactose. Stijgt de hoeveelheid waterstof in de uitademingslucht dan is dat een teken dat lactose niet goed wordt gesplitst en dus niet goed wordt verteerd.
Bij kleine kinderen is de waterstofademtest niet betrouwbaar genoeg en wordt de zuurgraad van de ontlasting gemeten (minder zuur is verdacht voor lactose-intolerantie).
Daarnaast kan een lactose tolerantie test (LTT) worden gedaan: toediening van een bepaalde hoeveelheid lactose en daarna meting van de bloedsuikers. Stijgen deze niet dan duidt dat op intolerantie (lactose wordt niet afgebroken en dus niet door de darmwand opgenomen).
Ook kun je nog een eliminatie-provocatietest doen: eerst de voeding ontdoen van lactose (eliminatie), verdwijnen de buikklachten dan is sprake van lactose-intolerantie. Gebruik je daarna lactoserijke voeding en keren de klachten terug dan is dat eigenlijk bewijzend voor de aandoening.

Behandeling
Vermijden van melk en melkproducten. Echter daarnaast zit lactose vaak in allerlei kant-en-klaar producten, dus makkelijk is dat niet altijd. Overigens worden kleine hoeveelheden lactose in de voeding bij lactose-intolerantie vaak nog wel verdragen.
Ook kan het enzym lactase toegediend worden, bijvoorbeeld in de vorm van KeruTabs (tabletten) of KeruLac (vloeibare lactase).
Aanpassing van de voeding is in elk geval nodig en nuttig. Vraag dus advies van een diëtist (e) of voedingsdeskundige.

Genetisch passend dieet heeft meer effect

Nederlander onderschat het belang van een goede spijsvertering

Mathilde — Tue, 02 Jun 2009 12:59:21 +0000

Om mensen meer bewust te maken van hun spijsvertering is 29 mei uitgeroepen tot de Wereld Spijsverteringsdag. Deze dag is een initiatief van de WGO en wordt dit jaar voor het eerst in Nederland onder de aandacht gebracht. Voeding is van uitzonderlijk belang voor ons aller gezondheid en daaraan gekoppeld onze kwaliteit van leven. Suboptimale, ontoereikende tot slechte voeding draagt in belangrijke mate bij aan het ontstaan van allerlei ziekten. Hoewel in Nederland er al veel aandacht is voor een gezonde leefstijl, hebben veel Nederlanders regelmatig last van spijsverteringsongemakken waarop vaak geen actie wordt ondernomen. Om mensen één maal per jaar extra stil te laten staan bij het belang van een goed werkende spijsvertering en de gevolgen van verwaarlozing van deze klachten is de Wereld Spijsverteringsdag in het leven geroepen. Je spijsvertering verwerkt wat je eet en drinkt. Gezonde leefgewoonten helpen bij een soepele stoelgang en goede spijsvertering. Vezels, water én beweging gaan hierbij hand in hand.Uit Nationaal Spijsverteringsonderzoek blijkt dat Nederlanders veel om hun gezondheid geven. Ze doen er alles aan om zo lang mogelijk gezond te blijven en om lekker in hun vel te zitten. Gezond leven wordt hierbij voornamelijk geassocieerd met gezond eten (57%), bewegen (13%), rust (11%) en voldoende drinken (5%).
Veel Nederlanders vinden dat hun spijsvertering goed is en zij geven aan dat dit er toe bijdraagt dat zij goed in hun vel zitten. Opvallend genoeg hebben zij echter vaak wel degelijk last van ongemakken als diarree, winderigheid of een opgeblazen gevoel. Door de perceptie van een goede spijsvertering wordt hier vaak weinig bewust actie op ondernomen. Vrouwen hebben overigens vaker klachten dan mannen en ondernemen dan eerder actie om de symptomen te bestrijden.

Stoelgang is het laatste gedeelte van de spijsvertering. Veel deelnemers aan het onderzoek doen dagelijks een grote boodschap en zijn eigenlijk zeer tevreden over de eigen stoelgang. Wel is uit het onderzoek een aantal opmerkelijke feiten aan het licht gekomen. Zo is het belangrijk dat het eigen ritme gevolgd kan worden (86%). Ook is een schoon toilet essentieel, hoewel ook zacht toiletpapier en rustig kunnen zitten belangrijk zijn. Op het toilet wordt dan het liefst iets gelezen (37%) of lekker rustig nagedacht (38%).Toch staan de meeste Nederlanders binnen vijf minuten alweer op de gang (74%). Dan hebben we wel nog even achterom gekeken naar het eindproduct. Veel van de spijsverteringsongemakken die men ervaart hebben te maken met stoelgang (diarree of trage stoelgang, winderigheid en een opgeblazen gevoel). Belangrijke oorzaken hiervoor zijn: niet voldoende drinken, vakantie of een ander leefritme dan normaal. Het zijn problemen waar de Nederlanders in het dagelijks leven zich niet door laten belemmeren, maar die wel een ongemak worden gevonden. Dit is een klacht waarover we niet praten, want over kleine ongemakken (en daar valt stoelgang onder) zeuren bijna 9 op de 10 mensen niet.

Nav: artikel Medicalfacts, mei 2009

Ziekte van Crohn

Mathilde — Wed, 10 Dec 2008 13:14:37 +0000

De ziekte van Crohn typeert zich als chronische ontsteking in het darmkanaal. Vaak vinden deze steeds terugkerende ontstekingen plaats in de overgang van de dunne naar de dikke darm, maar in principe kunnen ze voorkomen in het gehele darmkanaal. Naast ziekte van Crohn is Colitis Ulcerosa ook een chronische ontstekingsziekte van de darm. Ongeveer 35.000 Nederlanders kampen met dit ziektebeeld.

Hoe de ziekte van Crohn ontstaat is nog onbekend. Wel zijn er aanwijzingen dat zowel erfelijke als omgevingsfactoren een rol spelen bij het ontstaan van deze ziekte. Het verschil tussen ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa is dat Colitis Ulcerosa enkel plaatsvindt in de dikke darm en ziekte van Crohn kan in de dikke en dunne darm afspelen.

Ontstekingen ontstaan in de slijmvliezen van het maag-darmkanaal. Het verloop van deze ontstekingen kunnen erg grillig zijn. Zo heb je een acute fase waarbij ontstekingen snel uitbreiden en de klachten erg hoog zijn, anderzijds kun je ook een relatief rustig beeld waarbij de klachten minimaal zijn en de behandeling nauwelijks is.

Veelvoorkomende klachten zijn:

Diarree, de darm functioneert niet goed meer als vochtopname.
Vermagering, de darm functioneert niet goed meer in het opnemen van bepaalde voedingstoffen waardoor er in het lichaam tekorten ontstaan.
Bloedverlies: Bij ontstekingen ontstaan vaak wondjes waardoor er kleine tot hevige bloedinkjes ontstaan in de darm.
Vernauwing van de darm: Wanneer ontstekingen gevestigd zijn op een bepaalde plek kan het tot gevolg hebben dat een darm gedeeltelijk tot helemaal wordt afgesloten. Hierdoor ontstaat een acute fase waarbij snel operatief wordt ingegrepen.

Handige links:

Zie de video over deze aandoening op ziektenet.nl