Een verzoek tot spoedoverleg aangevraagd door de maag-, darm-, en leverartsen (MDK-artsen) is vooralsnog door Klink afgehouden.

Maagzuurremmers behoren tot de groep zgn protonpompremmers. Van omeprazol (Losec) zijn al langere tijd generieken op de markt. Dit zijn nagemaakte geneesmiddelen die dezelfde werkzame stof bevatten als Losec en die dus vergelijkbaar werken – dergelijke generieken mogen pas op de markt gebruikt worden als het octrooi van het oorspronkelijk middel verlopen is. De fabrikant van generieken hoeft alleen maar aan te tonen dat de werkzame stof in deze middelen in dezelfde mate en met dezelfde snelheid in het lichaam wordt opgenomen. Inmiddels zijn er ook voor pantoprazol (Pantozol) ‘namaken’ in de handel.

Weliswaar zijn de namaakjes een stuk goedkoper dan de oorspronkelijke middelen, maar door het hoge gebruik ervan zijn de kosten nog immer hoog. In de top 10 van geneesmiddelenuitgaven staat pantoprazol op nr. 4, omeprazol op nr. 7 en Nexium op nr. 8.

Veel artsen kiezen nog steeds voor Pantazol of Nexium (esomeprazol) wat de aanhoudende hoge kosten verklaart.

Mogelijkheden om te bezuinigen.

1.      Alleen generieken gebruiken.

Een bezuiniging zou kunnen zijn om alleen de generieken te vergoeden – maar dat zijn er slechts 2 en daarop zijn de MDK-artsen tegen. Zij vinden dat elke patiënt keuzevrijheid moet hebben en recht heeft op het beste geneesmiddel – de kosten zijn dan minder belangrijk.

Pantoprazol en esomeprazol zouden beter werken dan generiek omeprazol – maar daarvoor is geen wetenschappelijk bewijs. Toch is de praktijk dat als bij gebruik van een generiek (weer) klachten ontstaan dan door de arts wordt overgestapt op het oorspronkelijke middel (ook wel specialité genoemd). Schatting is dat 5-10% van de patiënten geen baat heeft bij een generiek middel en dus is aangewezen op een specialité.

M.n. specialisten wensen een protonpompremmer die 100% zeker effectief is. Voor huisartsen geldt dat wat minder uitgesproken, maar die leggen vooral de nadruk op de vrijheid van voorschrijven van een middel van keuze. Gedwongen overstappen op andere (generieke) middelen bevalt niet altijd, nog afgezien van het feit dat een patiënt er niet van houdt om steeds over te (moeten) stappen. Een aantal patiënten blijkt van een generiek méér nodig te hebben, dat brengt meer huisartsenbezoek mee, wat ook weer voor kosten zorgt.

2.      Naleven van de richtlijn Maagklachten

Protonpompremmers worden in de huisartsenpraktijk in een minderheid van de gevallen ingezet voor mensen die last hebben van zuurbranden vanwege teveel eten en te weinig bewegen. Wel is het zo dat specialisten vinden dat huisartsen niet altijd de richtlijn Maagklachten naleven: zij starten snel met maagzuurremmers, terwijl de richtlijn voorschrijft dat eerst leefregels moeten worden geadviseerd in combinatie met een antacidum of een H2-antagonist (ook maagzuurremmers, maar op andere wijze en niet via een rem op de protonpomp). Ook blijken patiënten protonpompremmers ‘rustig’ door te gebruiken als de klachten al lang verdwenen zijn.

Advies van de MDK-specialisten is daarom om de richtlijn beter te volgen, in plaats van de patiënt meer te laten betalen.

Wellicht is Klink gevoelig voor dit idee. Hij wil al langer medicijnen vergoeden volgens de richtlijnen van de beroepsgroepen. Bv. de statines worden al sinds januari 2009 vergoed volgens de richtlijn Cardiovasculair risicomanagement. Nog niet duidelijk is hoeveel besparing dit oplevert.

Huisartsen hebben al een paar jaar afgesproken om protonpompremmers bij voorkeur generiek voor te schrijven – ondanks dat de prijsverschillen met specialité niet eens zo groot zijn – dat heeft dus nog niet tot echte besparingen geleid.

Vergoeding volgens de richtlijnen levert wel besparing maar ook enorme bureaucratie op. Daarom bepleit SP-Tweede Kamerlid van Gerven dat de geneesmiddelenreclame teruggedrongen gaat worden. Aangezien er tussen de verschillende protonpompremmers weinig prijsverschillen zijn draait alles om de marketing, het aanprijzen van de diverse middelen – het terrein van de artsenbezoekers. Van Gerven bepleit daarom de naleving van het NHG-besluit (besluit van het Nederlands Huisartsen Genootschap) om geen artsenbezoekers meer te ontvangen.  

3.      Vergoeding op indicatie.

Hierover zijn de MDK-artsen enthousiast. M.n. zou gekeken moeten worden naar het zgn. profylactisch gebruik: maagzuurklachten worden voorkómen door het gebruik van protonpompremmers. Bv het voorschrijven van maagzuurremmers bij (chronische) gebruikers van NSAID’s  (pijnstillers als  Acetylsalicylzuur, Naproxen, Ibuprofen, Voltaren etc). Hier worden de maagzuurremmers nog niet standaard voorgeschreven en is er sprake van ondergebruik. De MDK-artsen betogen dat dat geen bezuiniging geeft maatschappelijk gezien: ondergebruik leidt tot meer en ook andere klachten (en risico’s, zoals bv.een maagbloeding als gevolg van NSAID’s) waardoor dus hogere kosten gemaakt moeten worden. Het zou beter zijn om niet alleen per middel te bezuinigen, maar om breder maatschappelijk te kijken wat de effecten van bezuinigingen zijn.

Het College voor Zorgverzekeringen heeft beraamd hoeveel mensen maagzuurremmers profylactisch gebruiken – helaas zijn deze cijfers niet openbaar. Maar waarschijnlijk mag Klink die cijfers vóór zijn beslissing wel inzien.

Conclusie van alle geïntervriewden is dat er een discussie met Klink op gang moet komen.

Wellicht is het veel beter om de bezuinigingen op een andere manier door te voeren.

Patiënten zien nu de bui al hangen: als ze straks hun protonpompremmers zelf moeten gaan betalen kunnen ze dat niet opbrengen en wordt het gebruik gestopt – wat dus hogere risico’s op andere aandoeningen met zich meebrengt (zie boven: risico op maagbloeding bij gebruik NSAID’s).

De belangrijkste oorzaken voor het begrotingstekort liggen in de introductie van de DBC (Diagnose Behandeling Combinatie) in ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorg. Mischien is het wel gezonder (en goedkoper) om de DBC’s af te schaffen en te stoppen met de marktwerking ….

Bron: Medisch Contact, juni 2009

Related posts:

1. Maagzuurremmers blijven deels in het basispakket