Tinnitus
2 januari, 2010 door Mathilde
Opgeslagen onder Nieuwsberichten
Tinnitus is de medische naam voor oorsuizen. De term komt uit het Latijn waar het ‘gerinkel in de oren’ betekent. Het geluid kan bestaan uit sissen, suizen, brommen, fluiten of piepen in één of in beide oren. Het geluid wordt in vrijwel 100% van de gevallen alleen door de ‘lijder’ gehoord en daarom wordt tinnitus ook wel ‘fantoomgeluid’ genoemd. Het geluid kan zacht zijn, maar ook zodanig luid dat ander geluid overstemd wordt.
Er is dus sprake van een geluidsgewaarwording welke niet door anderen dan de lijder wordt waargenomen.
Tinnitus wordt vaak geassocieerd met een zekere mate van gehoorverlies en treedt vaak op als begeleiding bij gehoorverlies.
Tinnitus is geen ziekte op zich, het is een symptoom.
Oorzaken
Er zijn vele oorzaken die aan tinnitus ten grondslag kunnen liggen.
Dit zijn:
- Gehoorschade door harde geluiden
- Emotionele stress, burnout, stress, angst- of paniekstoornis, depressie etc.
- Gehoorverlies door ouderdom
- Trauma aan hoofd
- Ototoxische medicatie (schadelijk voor het gehoor) zoals aspirine of diuretica
- Cerebrovasculaire oorzaken (o.a. arteriosclerose)
- Neurodegeneratieve oorzaken (o.a. Alzheimer)
- Chronische middenoorontsteking
- Otosclerose
- Oorsmeer
- De ziekte van Ménière
- De ziekte van Lyme
- Ontsteking in de mond of gebit
- Brughoektumor
- Ooroperatie
Speelt een dergelijke oorzaak niet dan lijkt tinnitus geassocieerd te zijn met spontane zenuwactiviteit in de hersenen – overactiviteit met name in de gebieden van de hersenen die het gehoor vormen. Die overactiviteit is een gevolg van zenuwsignalen die in het binnenoor worden afgegeven aan de hersenen.
Onderzoekers menen nu dat het mogelijk zou moeten zijn om die signalen van het oor de reduceren waardoor de tinnitus tijdelijk mindert.
De verhoogde zenuwactiviteit in de hersenen wordt vaak veroorzaak door blootstelling aan harde geluiden, zoals muziek of machines.
Onderzoek met proefdieren heeft aangetoond dat gehoorsverlies hand in hand gaat met overprikkelde zenuwen in hersengebieden waar het geluid/de toon gevormd wordt. Ook blijkt dat de verhoogde activiteit in de hersenen mindert wanneer de zenuwsignalen vanuit het binnenoor worden afgeremd.
In proeven zijn zelfs al electroden in de hersenen van proefdieren geïmplanteerd om de overactieve neuronen (zenuwcellen) te normaliseren.
Australische onderzoekers hebben bij patiënten met tinnitus gevonden dat er een toegenomen zenuwactiviteit is in het gehoordeel van de hersenstam (auditieve hersenstam) waar geluiden worden gevormd. En dit wordt gelinkt aan veranderingen in de genen die betrokken zijn bij het reguleren van de activiteit van zenuwcellen. Daarbij bleek dat sommige ‘paden’ van zenuwoverdracht geblokeerd waren, terwijl andere juist veel mee prikkelbaar bleken. Wanneer hiervoor genen als verantwoordelijk kunnen worden aangewezen zijn we een stap dichter bij therapie, door de ontwikkeling van medicatie bijvoorbeeld..
Dit kan bereikt worden door verwijdering van de cochlea – het gedeelte van het binnenoor waar de toonhoogte wordt ‘gevormd’ – door bevriezing van de cochlea of door blokkade van de vorming van zenuwimpulsen door middel van bepaalde medicatie.
Helaas blijkt het effect van korte duur: na ongeveer 6 weken blijkt de activiteit in de hersenen in de gehoorgebieden zich onafhankelijk van signalen uit het binnenoor te gaan ontwikkelen.
En dat betekent dan weer dat tinnitus alleen op deze manier te behandelen zou zijn wanneer de zenuwimpulsen vanuit het binnenoor worden stilgelegd kort na het ontstaan van de aandoening – dat is wanneer de situatie nog niet onomkeerbaar is geworden.
Of en hoe dat mogelijk is is nog niet helemaal duidelijk, maar onderzoekers zien hierin wel mogelijkheden tot behandeling. Er zou dus een vroege fase van ontwikkeling van tinnitus zijn die voor therapie ontvankelijk zou kunnen zijn.
Onderzoek van Duitse onderzoekers heeft ook aangetoond dat individueel afgestemde muziektherapie kan helpen om het geluidsniveau van de door de persoon ervaren tinnitus te verminderen. In het onderzoeksproject zijn in favoriete muziek van proefpersonen een aantal noten er uit gehaald – noten die qua frequentie overeenkomen met het tinnintusgeluid in het oor van de proefpersoon. Na een jaar luisteren naar de ‘veranderde’ muziek werd een lager geluidsniveau van de tinnitus ervaren door de proefpersonen.
Deze methode blijkt een hele goedkope methode te zijn en kan naast andere geluidstechnieken gebruikt worden om de tinnitus te verminderen.
Geschat wordt dat 1-3% van de bevolking een chronische beltoon in het oor heeft die zo uitgesproken is dat het het normale leven sterk beïnvloedt.
Omdat we inmiddels weten dat bij tinnitus de delen van de hersenen waar de toonvorming plaatsvindt vaak niet goed functioneren is deze methode van ‘toonverwijdering’ bedacht. De theorie er achter is dat als je het geluidsspectrum wat met de tinnitus geassocieerd wordt bij een bepaald persoon uit de muziek haalt dat de hersendelen die gerelateerd zijn aan die frequentie minder actief worden, waardoor de aandoening vermindert.
Het onderzoek is uitgevoerd bij 39 proefpersonen die allemaal gemiddeld gedurende 5 jaar een forse tinnitus hadden, maar zonder gehoorsproblemen.
Er zijn 3 groepen gemaakt van elk 13 personenen kren ofwel gemodificeerde muziektherapie (waarbij tonen verwijderd zijn), een dummyversie muziek of gewone muziek.
Gemiddeld hebben de proefpersonen 12 uur per week naar de muziek geluisterd en aan het eind van het experiment bleek de groep die naar gemodificeerde muziek had geluisterd veel minder last van de tinnitus te hebben, de andere 2 groepen behielden ongeveer dezelfde klachten.
Dat is toch een leuke ontwikkeling, vooral omdat er tot nu toe nog geen bewijsbare genezende therapie voor tinnitus is. En het effect van deze (goedkope) behandelmethode lijkt eender te zijn als de effecten van de nu al in gebruik zijnde klanktherapie – bij deze therapie worden juist afzonderlijke passages in de muziek met een frequentie die overeenkomt met iemands tinnitus versterkt en enigszins vervormd. Dit levert afwijkende klanken op die aanvankelijk voor de patiënt verstorend werken, maar door training lijken de harmonische klanken te gaan overheersen en overstemmen de tinnitus.
In de behandeling van tinnitus worden nu vaak medicijnen gebruikt.
Voorbeelden zijn:
• Doorbloedingsbevorderende medicijnen – deze worden gebruikt als er sprake is van een aantoonbare doorbloedingsstoornis van het binnenoor. Meestal is deze medicatie alleen aan het begin van de aandoening te gebruiken, de oorzaak verdwijnt er niet mee.
• Plaatselijke verdoving met middelen als procaïne, lidocaïne of tocaïnide. Dit gebeurt alleen in het ziekenhuis (klinisch) daar er vaak onaangename bijwerkingen zijn.
• Anti-epileptica, worden alleen toegepast bij ernstig, persisterend (aanhoudend) oorsuizen en als andere behandelingen geen effect hebben.
• Calciumantagonisten, deze normaliseren de instroom van calcium in de gehoorscellen.
• Antidepressiva, door hun kalmerende werking lijkt de tinnitus en de impact ervan vaak minder te worden (ervaren).
Andere behandelmethoden die wel worden toegepast zijn:
• Infuus met bloedverdunnende middelen, 14 dagen achtereen dagelijks.
• Zuurstoftherapie, toevoeging van pure zuurstof onder verhoogde druk in het binnenoor – uitgaande van de theorie dat tinnitus kan veroorzaakt worden door zuurstofgebrek in het binnenoor.
• Lidocaïnetherapie, toediening van hogere doses lidocaïne zoals ook beschreven bij medicijntherapie.
Qua medicijn is de werking van glutamaat nog in onderzoek. Glutamaat is een neurotransmitter (een stof die een rol speelt bij de overdracht van zenuwimpulsen) die mogelijk spontane activiteit in de zenuwbanen van de gehoorbaan zou kunnen onderdrukken. Wetenschappelijk is nog niet bewezen dat glutamaat ook echt zo werkt.
Wat te doen als je niet van de tinnitus af komt?
• Laat je oren/gehoor altijd medisch en audiologisch onderzoeken op eventuele afwijkingen.
• Probeer spanningen te vermijden; spanning stimuleert een toch al te gespannen hoorsysteem.
• Zorg voor voldoende rust en vermijdt oververmoeidheid.
• Zoek zoveel mogelijk afleiding, onderneem activiteiten in de frisse buitenlucht (zuurstofrijk), maar las wel rustpauzes in.
• Probeer situaties waarbij veel lawaai is, te vermijden; gebruik zonodig gehoorbeschermers.
• Probeer zo goed mogelijk te slapen, met het hoofd wat hoger, bijvoorbeeld op twee kussens. Een verminderde bloedaandrang naar de hersenen werkt gunstig op tinnitus.
• Zorg voor een goede bloeddruk, passend bij je leeftijd.
• Leer je oorsuizen te aanvaarden als een vervelende realiteit en probeer er zo weinig mogelijk aandacht aan te schenken.
• Men hoort het oorsuizen meestal in een stille omgeving. Een afleidend geluid, bijvoorbeeld een radio, ventilator of zelfs een tikkende klok kan je geluid maskeren.
• Lees bij medicijngebruik eerst de bijsluiter goed na op eventueel risico op oorsuizen.
• Gebruik kalmerende middelen alleen op voorschrift van je arts en dan liefst zo weinig mogelijk.
• Wees matig met stimulerende middelen waaronder ook alcohol, koffie en zelfs chocolade worden gerekend.
• Tenslotte: probeer een zo overzichtelijk mogelijk leven te leiden.
Andere therapieën die kunnen worden ingezet zijn:
- Tinnitus retraining therapie(TRT): daarbij leer je om de tinnitus niet meer te horen.
TRT heeft als uitgangspunt dat door beschadigingen in het slakkenhuis de zenuwimpulsen (over-) actief blijven, ook als er geen geluid wordt aangeboden. De TRT maakt gebruik van het vermogen van mensen om geluiden als het ware te laten ‘weglekken’ uit het bewustzijn, zoals ook het geluid van een zoemende computer of brommende koelkast na verloop van tijd niet meer wordt `gehoord`.
- Autogene Training (AT)
Deze training is een vorm van geconcentreerde ontspanning, waarbij je leert bepaalde lichamelijke processen te beïnvloeden. Je leert je eigen spierspanning waar te nemen en te controleren. De bedoeling is door suggestie en concentratie de spieren op bepaalde plaatsen te ontspannen en de lichaamstemperatuur plaatselijk te laten stijgen.
Het kan van belang zijn bij chronische tinnitus om je ervaringen te delen door lotgenotencontact of zelfhulpgroepen, vaak geleid door een ervaren iemand die geleerd heeft met zijn/haar tinnitus om te gaan.
Bij chronische tinnitus zijn er hulpmiddelen die de altijd aanwezige geluiden naar de achtergrond kunnen dringen.
- Hoortoestellen
Een hoortoestel versterkt het omgevingsgeluid, waardoor het de tinnitus kan overstemmen. De effectiviteit hangt af van de zwaarte van het gehoorverlies en de soort tinnitus. Zie ook hoortoestellen.
- Tinnitusmaskeerder
Dit apparaat dat in vorm op een hoortoestel lijkt, produceert zelf ruis en kan daarmee de tinnitus onhoorbaar, in ieder geval draaglijker maken. Maar bij sommigen hindert de maskeerder het verstaan van spraak.
- Tinnitusinstrument
Dit instrument is een combinatie tussen een hoortoestel en een tinnitusmaskeerder, bedoeld voor mensen met een slecht tot zeer slecht gehoor. Je kan zelf het volume, de kwaliteit van geluid en de ruis instellen. Bij sommigen blijft de tinnitus enige tijd weg nadat de tinnitusmaskeerder is uitgeschakeld.
Gerelateerde berichten:
