Whiplash

Dit is een samengesteld klachtenpatroon dat met name gezien wordt bij mensen die (als inzittende van een auto) betrokken zijn bij een auto-ongeval, waarbij het hoofd een onverwachte, acuut versnellende beweging heeft gemaakt, gevolgd door een vertragende beweging van het hoofd. Klassiek is de voor-achterwaartse versnelling welke optreedt bij een aanrijding van achteren. Maar klachten kunnen ook optreden na een zijdelingse of een frontale aanrijding. Als gevolg van de versnellende en vertragende bewegingen van het hoofd werken grote krachten in op hoofd en nek. Een van de theorieën over whiplash en het ontstaan van klachten is dat door die krachten spieren en banden, nekwervels en zenuwen in de nek vele kleine beschadigingen oplopen. Naar whiplash is veel onderzoek gedaan en zijn vele simulatieproeven gedaan (ook met proefdieren). Ondanks de aanname van beschadigingen zijn deze heel vaak niet aangetoond en is er nog steeds onvoldoende inzicht in het mechanisme van de whiplash.
Whiplashklachten kunnen al ontstaan bij krachten die ontstaan bij een aanrijding bij lage snelheid.
De verdenking whiplash kan ontstaan bij de combinatie van een aanrijding waarna de patiënt klachten krijgt.

Klachten en verschijnselen:
Aansluitend of binnen 1-2 dagen na het ongeval ontstaan klachten. Meestal in eerste instantie een stijve, pijnlijke nek.
Dit kan gevolgd worden door:
• Tintelingen in de vingers
• Krachtsverlies in armen en/of handen
• Hoofdpijn
• Duizeligheid of een ‘licht’ gevoel in het hoofd
• Misselijkheid eventueel met braken
• Concentratieproblemen
• Overgevoeligheid voor licht en geluid
• Snelle irritatie en verstoorde emotiebeheersing
Soms ook pijnklachten van boven- of onderrug. Soms ook slaapstoornissen en/of (extreme) moeheid, of seksuele problemen.

Beloop:
Bij zeker 70% van de mensen verdwijnen de klachten binnen 3-6 maanden. Bij de rest ontwikkelen zich chronische klachten met meer of minder beperkingen in het dagelijks leven. Daarvan houdt zeker 10% langdurig ernstige klachten, meestal van pijn en concentratie- of geheugenproblemen.
Altijd moet ander letsel (bv. fracturen of spierscheuren) worden uitgesloten.
Bij langdurige klachten kunnen deze de patiënt zodanig beïnvloeden dat een neerwaartse spiraal ontstaat in zowel welbevinden als klachtenpatroon.

Behandeling
In Nederland is een richtlijn ontwikkeld waarin staat hoe een arts moet handelen bij de diagnose whiplash. Vele studies hebben inmiddels aangetoond dat de meest effectieve benadering is om zo snel mogelijk actief te gaan bewegen (ondanks de klachten) om zo de duur van de klachten te beperken.
Raadpleeg bij nekklachten na een ongeval altijd een arts. Zo nodig kunnen röntgenfoto’s of een MRI scan (zelden) gemaakt worden om groter letsel uit te sluiten. Is dat er niet dan is het advies meestal rust, rustig doorbewegen (niet over de grenzen van pijn heen gaan), eventueel gebruik van een neksteunende kraag (kortdurend tot maximaal 1e week ná het ongeval, op de dag ook de kraag regelmatig even af doen) en medicatie tegen de pijn.
Blijf de nek dus wel zo ‘gewoon’ mogelijk bewegen!
Zijn de klachten na 2-3 weken nog aanwezig dan is het verstandig om een therapeut in de zin van fysiotherapeut of houdingstherapeut (Cesar, Mensendieck) in te schakelen.
Houden de klachten langer dan 6 weken aan dan is het verstandig een verwijzing naar een specialist te vragen (meestal neuroloog of orthopaed, maar dit hangt van de klachten af)
Ben je werkzaam en heb je je met whiplashklachten ziek gemeld neem dan contact op met je bedrijfsarts.

Gerelateerde berichten:

1. Noem het whiplash en de kans op chronische klachten neemt toe